Jane Fonda & Her Red Coat

Onlarca yıldır sessiz kalmayı reddeden bir kadından beklenmedik bir moda ifadesi.

Jane Fonda, kamuoyunun gözleri önünde pek çok farklı hayat yaşadı. Oscar ödüllü oyuncu, fitness fenomeni, Hollywood ikonu ve belki de hepsinden daha kalıcı bir kimlikle politik aktivist. Kariyerini yalnızca canlandırdığı karakterler değil, savunduğu toplumsal meseleler de şekillendirdi. Washington’daki bir iklim protestosuyla Oscar sahnesi arasında bir yerde, parlak kırmızı bir palto da bu hikâyenin beklenmedik parçalarından birine dönüştü.

Ekim 2019’da Fonda, iklim değişikliğine karşı acil harekete geçilmesini talep eden haftalık Fire Drill Fridays protestolarını başlattı. Genç iklim hareketinden ilham alarak yıllara yayılan politik deneyimini Washington, D.C. sokaklarına taşıdı. Aktivizm onun için yeni değildi. Vietnam Savaşı’na karşı çıkışından feminist hareketlerdeki çalışmalarına kadar Fonda, ünlülerin politik meseleler karşısında tarafsız kalması gerektiği düşüncesine uzun zamandır meydan okuyordu.

Ancak bu kez gardırobu da hikâyenin bir parçasıydı.

Protestolar için Neiman Marcus’tan kırmızı yün bir palto satın aldı. Kırmızı, iklim krizinin aciliyetini vurgulamak amacıyla seçilmişti. Fakat bu alışverişin beraberinde başka bir karar da vardı: Fonda, bunun satın alacağı son yeni kıyafet olmasını amaçladığını açıkladı. Sürekli yenilenme fikri üzerine kurulu bir endüstride yıllarını geçirmiş biri için oldukça alışılmadık bir açıklamaydı.

Takip eden aylarda palto; yürüyüşlerin, konuşmaların ve gözaltı anlarının fotoğraflarında karşımıza çıktı. Belirgin silueti ve dikkat çekici rengi onu kolayca tanınır kılarken, giyildiği anlar parçaya bambaşka bir anlam kazandırdı. Washington’ın soğuk sabahları için yapılan pratik bir tercih, çevre aktivizminin sembollerinden birine dönüştü.

Moda ile protesto arasındaki ilişki elbette yeni değil. Kıyafetler uzun zamandır politik aidiyetin, direnişin ve kolektif kimliğin ifade araçlarından biri. Ancak Fonda’nın tercihinde ilginç bir çelişki vardı: Dikkat çekmek için satın alınan bir parça, daha fazla satın almamaya yönelik bir mesaj taşıyordu. Paltonun değeri artık tasarımcısı, fiyatı veya gardıroptaki yeriyle değil, arkasındaki kararla ilişkiliydi.

Paltonun yolculuğu, 2020 Oscar Ödülleri’nde beklenmedik bir noktaya ulaştı. En İyi Film ödülünü sunan Fonda, 2014’te Cannes’da da giydiği kırmızı Elie Saab elbisesiyle sahneye çıktı. Kolunda ise artık tanıdık hâle gelen kırmızı paltosu vardı. Bilinçli olarak yeniden giyilen bu iki parça, Hollywood’un sürekli yenilik arayışıyla dikkat çekici bir karşıtlık oluşturuyordu.

Bu anın Jane Fonda’ya özgü bir tarafı vardı. Onlarca yıldır ihtişam ile politik mücadele arasında hareket eden Fonda, bu iki dünya arasındaki ayrımı kolay veya rahat bir hâle getirmeyi çoğu zaman reddetmişti. Oscar görünümü ise bu iki dünyayı herhangi bir açıklamaya ihtiyaç duymadan bir araya getirdi.

Moda, sıra dışı kıyafetleri hatırlar. Kültürel hafıza ise insanların o kıyafetlerin içinde yaptıklarını. Jane Fonda’nın kırmızı paltosu, ikisinin arasında bir yerde duruyor.