Neden Cringe Görünmekten Bu Kadar Korkuyoruz?

Artık bir şeyi fazla sevmek, heyecanını belli etmek ya da bir konuda gerçekten çaba göstermek bile cringe bulunabiliyor. Bir müzisyene veya sanatçıya duyduğumuz hayranlık, giymeyi sevdiğimiz kıyafetler, hatta kendi tarzımızı oluşturma çabamız bile başkalarının gözünde fazla iddialı veya yapmacık görünebiliyor. Bir şeyi çok istemek, onun için uğraşmak ya da ilgimizi saklamadan göstermek, sanki kendimizi fazla ciddiye alıyormuşuz gibi algılanabiliyor. Fakat neden almayalım ki? Herkes özgün ve farklı olmak isterken kimse fazla çabalıyor gibi görünmek istemiyor. Peki, ne zaman ve neden bu kadar çekinir olduk?

Başkalarının bizi nasıl gördüğünü önemsemek elbette yeni bir şey değil. Ancak bugün, kendimizi başkalarının gözünden değerlendirmek çok daha kolay. Sosyal medya, bu bakış açısını gündelik hayatımızın bir parçasına dönüştürüyor. Bir şey paylaşmadan, bir fikir belirtmeden veya yeni bir şey denemeden önce başkalarının ne düşüneceğini hesaplıyoruz. Veya belki biz de başkalarını kendi onay süzgecimizden geçiriyoruz. Bazen bir deneyimi yaşamaktan çok, dışarıdan nasıl görüneceğini, nasıl algılandığını biraz fazla düşünüyoruz. Bir restoranda geçirdiğimiz akşamdan seyahatte giydiğimiz kıyafete kadar pek çok şey, farkında olmadan kendimiz hakkında oluşturduğumuz imajın bir parçasına dönüşüyor.  Anın tadını çıkaramadan kendimizi ispatlama çabasına giriyoruz. Üstelik artık yalnızca ne yaptığımız değil, bunu nasıl sunduğumuz da önemli. Fazla özenli görünmek de fazla umursamaz görünmek de bir yoruma dönüşebiliyor.

Bu durum, özellikle moda ve kişisel stil söz konusu olduğunda daha görünür hâle geliyor. Herkesin kendine özgü bir tarzı olması, kendi estetiğini yaratması ve başkalarından ayrışması bekleniyor. Ancak farklı bir şey denediğimizde, alışılmışın dışında giyindiğimizde ya da kendimizi yeni bir şekilde ifade ettiğimizde bunun nasıl karşılanacağını da düşünüyoruz. Bir yandan özgün olmaya teşvik edilirken diğer yandan fazla dikkat çekmememiz, çok uğraşmış görünmememiz ve belli sınırları aşmamamız bekleniyor. Böylece kişisel stil, yalnızca neyi sevdiğimizle değil, başkalarının bizi nasıl okuyacağıyla da ilgili bir meseleye dönüşüyor. Bazen gerçekten hoşumuza giden bir şeyi, başkalarının gözünde nasıl görüneceğini düşünerek yapmaktan vazgeçiyoruz.

Popüler kültür de bu çelişkinin bir parçası. Bir dönemin en büyük hayranlıklarından biri, başka bir dönemde alay konusu olabiliyor. Bir sanatçıyı açıkça sevmek, belirli bir akıma ilgi duymak ya da popüler bir trendi benimsemek bile zaman zaman kişinin zevki üzerinden değerlendiriliyor. Bir şeyi sevmenin kendisinden çok, onu sevdiğimizi belli etmenin yarattığı izlenimle ilgileniyoruz. Oysa bir şeye tutkuyla bağlanmak, bir topluluğun parçası hissetmek veya bir ilgi alanına kendimizi kaptırmak, kendimizi tanımanın da bir yolu. Her şeyin ironik bir mesafeden ele alındığı bir ortamda, bir şeyi gerçekten sevdiğimizi söylemek neredeyse savunmasız kalmak gibi hissettirebiliyor.

Belki de sorun cringe olmak değil, cringe bulunma ihtimalinden korkmak. Çünkü özgün olmak, her zaman doğru görünmeyi veya herkes tarafından anlaşılmayı garanti etmiyor. Yeni bir tarz denemek, bir şeyi tutkuyla sevmek ya da düşüncelerimizi açıkça ifade etmek, zaman zaman başkalarına garip görünme riskini de beraberinde getiriyor. Üstelik çabasız görünmenin bile bir beklentiye dönüştüğü bir dünyada, gerçekten kendimiz olmakla kendimizin nasıl algılanacağını kontrol etmek arasındaki çizgi giderek bulanıklaşıyor. Kendimizi ifade etmek yerine, ifade ettiğimiz şeyin nasıl karşılanacağını düşünerek hareket etmeye başladığımızda, neyi sevdiğimizi ve aslında ne istediğimizi ayırt etmek de zorlaşabiliyor.

Peki, başkalarının gözünde cringe görünmemek için kendimizi ne kadar sansürlüyoruz? Herkesin özgün olmak istediği ama farklı görünmenin risklerinden kaçındığı bir dünyada, gerçekten kendimiz olabilmek biraz da yanlış anlaşılmayı göze almayı gerektirmiyor mu? Belki de bazen fazla hevesli, biraz tuhaf ya da modası geçmiş görünmekten korkmamayı öğrenmemiz gerekiyor. Sonuçta kendimize ait bir tarzın, bir fikrin ya da bir tutkunun oluşması, her zaman herkesin onayından geçerek gerçekleşmiyor. Belki de asıl soru, cringe olup olmadığımız değil; başkalarının bizi nasıl göreceğini düşünmekten, gerçekten kim olduğumuzu göstermeye ne kadar fırsat bulabildiğimiz.